Pięć lat temu, w marcu 2021 roku, na strychu Starej Plebanii w Lipiu (gmina Błędów) dokonano niezwykłego odkrycia. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków przekazał w mediach społecznościowych kolejne szczegóły tej fascynującej historii.
Jak możemy przeczytać we wpisie zamieszczonym w mediach społecznościowych znalezisko obejmuje 130 starodruków – najstarszy z nich pochodzi z 1602 roku. "To prawdziwa skarbnica dla badaczy historii książki i lokalnego dziedzictwa, ukryta przez dekady pod warstwą pyłu i zapomnienia" - podkreśla Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków.
Badania nad znaleziskiem prowadzi Szymon Sułecki z Archiwum i Biblioteki OO. Karmelitów na Piasku. Dzięki inicjatywie Stowarzyszenia Bezbłędna Gmina Błędów oraz pracy wolontariuszy, którzy zajęli się oczyszczaniem powierzchni zabrudzeń, udało się zakończyć pierwszy etap prac – w tym doprecyzowanie pełnej liczby zachowanych obiektów.
Teraz jeszcze bardziej wymagające zadanie: ustalenie tytułów i dat powstania poszczególnych pozycji, ich uporządkowanie oraz pełna dokumentacja fotograficzna. Jak przyznaje Mazowiecki Konserwator Zabytków, nie jest to łatwe – większość starodruków utraciła oryginalne okładki, a wiele z nich rozczłonkowało się na kilka odrębnych pozycji, co przypomina składanie skomplikowanych puzzli bez pudełka z obrazkiem.
W przyszłości starodruki znajdą swoje miejsce w stałej ekspozycji w sali karmelitańskiej na Starej Plebanii w Lipiu – dostępne dla mieszkańców i turystów, którzy będą mogli zobaczyć na własne oczy, co skrywał strych niewielkiej plebanii.